Vào mùa hè năm 2021, cháy rừng đã gây ra một “thảm họa thiên tai chưa từng có” ở đảo Sardinia của Ý, thiêu rụi hơn 28.000 ha (69.000 mẫu Anh) đất và khiến hàng nghìn người phải rời bỏ nhà cửa.

Gần một nửa diện tích đất đã bị thiêu rụi trong một trận hỏa hoạn thảm khốc duy nhất ảnh hưởng đến vùng Montiferru, gần bờ biển phía tây của hòn đảo. Giờ đây, Montiferru là một trong số hàng chục khu rừng trên khắp thế giới đang thử nghiệm hệ thống cảnh báo cháy rừng “cực sớm” mới, được phát triển bởi một công ty khởi nghiệp của Đức có tên là Dryad – theo tên các nữ thần trong thần thoại Hy Lạp sống cộng sinh với cây cối.

Việc ngăn chặn dù chỉ một phần nhỏ các vụ cháy rừng cũng sẽ mang lại lợi ích sâu rộng. Biến đổi khí hậu đang khiến các vụ cháy rừng trở nên dữ dội hơn và số lượng các vụ cháy rừng nghiêm trọng được dự đoán sẽ tăng lên tới 14% vào năm 2030.

Ngoài thiệt hại hàng tỷ đô la mà chúng gây ra, các loại hạt và hóa chất mà chúng tạo ra là những chất gây ô nhiễm mạnh, và vào năm 2021, các vụ cháy rừng đã giải phóng một lượng kỷ lục 1,76 tỷ tấn carbon vào khí quyển – tương đương với hơn gấp đôi lượng khí thải CO2 hàng năm của Đức.

Các hệ thống cảnh báo sớm hiện có dựa trên khả năng phát hiện khói bằng mắt thường, thông qua hình ảnh vệ tinh, camera trên mặt đất hoặc quan sát bới con người. Nhưng những hệ thống này quá chậm, theo Carsten Brinkschulte, đồng sáng lập kiêm CEO của Dryad.

“Để tạo ra khói bốc lên trên tán cây và có thể nhìn thấy từ khoảng cách xa, khoảng 10 đến 20 dặm, ngọn lửa bên dưới phải rất lớn – bạn có thể đã có một khoảng diện tích bằng nửa sân bóng đá đang cháy âm ỉ bên dưới. Sau đó, nếu bạn cộng thêm thời gian để lính cứu hỏa đến hiện trường, đám cháy có thể đã trở nên quá lớn và lan rộng để có thể dập tắt được.”

Dryad đã huy động được 13,9 triệu € (khoảng 12,2 triệu USD) nhằm mục đích giảm thời gian phát hiện cháy rừng và ngăn chặn đám cháy ở giai đoạn âm ỉ – khi chưa có ngọn lửa bùng phát – thường là trong vòng 60 phút đầu tiên.

Để làm như vậy, công ty đã thiết kế một cảm biến chạy bằng năng lượng mặt trời được trang bị máy dò khí. Brinkschulte cho biết: “Nó có thể phát hiện hydro, carbon monoxide và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi – về cơ bản nó có thể ngửi thấy mùi lửa. “Hãy coi nó giống như một chiếc mũi điện tử mà bạn gắn vào một thân cây.”

Khi cảm biến phát hiện có cháy, nó sẽ gửi tín hiệu qua mạng không dây bằng ăng-ten được tích hợp sẵn. Sau đó, tín hiệu được chuyển tiếp đến các thiết bị phức tạp hơn và được truyền tới internet bằng vệ tinh và 4G. Cuối cùng, thông tin được gửi đến những người quản lý rừng.

“Chúng tôi cũng gửi một cảnh báo và chúng tôi có thể giao tiếp trực tiếp với các hệ thống CNTT của đội cứu hỏa địa phương. Những gì bạn nhận được là một cảnh báo với tọa độ GPS chính xác của cảm biến đã bắt lửa,” Brinkschulte nói.

Các cảm biến được bán với giá khoảng $50 mỗi chiếc. Dryad có một nhóm khoảng 30 người, bán phần cứng và cũng cung cấp mô hình đăng ký hàng năm – với giá 15% tổng chi phí phần cứng – bao gồm bảo trì và hỗ trợ. Khách hàng chính là các thành phố và các khu rừng tư nhân cũng như các công ty điện lực và đường sắt – nơi có những thiết bị thường là nguồn gây ra hỏa hoạn.

Thiết bị này được đặt ở bìa rừng, với các cảm biến và cổng truyền tín hiệu khẩn cấp tới internet qua vệ tinh và 4G.

Cho đến nay, công ty đã cài đặt 300 cảm biến trên hàng chục cuộc triển khai thử nghiệm ở Đức, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Hoa Kỳ và Hàn Quốc, cũng như Montiferru ở Ý. Brinkschulte nói rằng những lần chạy thử này chỉ yêu cầu một số ít cảm biến vì các đám cháy được bắt đầu có chủ ý, để cho những người quản lý rừng thấy hệ thống hoạt động như thế nào.

Philipp Nahrstedt, người quản lý một khu rừng rộng 62.000 ha ở bang Sachsen-Anhalt, miền trung phía đông nước Đức, cho biết: “Chúng tôi đã thử nghiệm hệ thống Dryad trong một khu rừng rộng khoảng 50 ha (124 mẫu Anh), nơi bị ảnh hưởng nặng nề bởi nạn đốt phá.

“Chúng tôi đã đốt một đám cháy rừng và trong vòng 14 phút, nó đã được các cảm biến phát hiện. Thời gian phát hiện này thật phi thường và cho thấy tiềm năng của hệ thống Dryad,” ông nói thêm.

Dryad hiện đang tìm cách tăng cường sản xuất các cảm biến, với kế hoạch sản xuất 10.000 chiếc trong những tháng tới và 230.000 chiếc vào năm sau.

Brinkschulte nói: “Chúng tôi sẽ đạt con số hàng triệu chiếc theo thời gian,” Brinkschulte cho biết thêm rằng mục tiêu của Dryad là có 120 triệu trong số những thiết bị này được triển khai vào năm 2030. Theo ông, điều đó sẽ có thể cứu 3,9 triệu ha rừng khỏi bị cháy – khoảng 40 % diện tích đất bị đốt cháy trên toàn cầu do cháy rừng vào năm 2021 – và ngăn 1,7 tỷ tấn CO2 thoát ra bầu khí quyển.

(Nguồn: Dịch từ CNN)